Podsumowanie nagród literackich w 2025 roku

21.01.2026

Jesteśmy dumni, że wydane przez nas książki są czytane, komentowane, krytykowane, wywołują polemiki i gorące dyskusje. A potem zdobywają nagrody. Rok 2025 był pod tym względem szczególny. Liczba wyróżnień przerosła nasze oczekiwania.

Wielki powrót

Zacznijmy od podsumowań. W plebiscycie „Gazety Wyborczej” na książkę 25-lecia zwyciężyły wydane przez nas w 2014 roku „Księgi Jakubowe” Olgi Tokarczuk.

Ta monumentalna powieść, pisana siedem lat, przyniosła Tokarczuk literackiego Nobla. Ale zachwyca i prowokuje nie tylko dlatego.

 – „Księgi Jakubowe” mają niecodzienną skalę oddziaływania. Wzburzają obrońców fałszywie pojmowanej tradycji – przypomina „GW”.

Od premiery ponad pół miliona czytelników i czytelniczek zdecydowało się na zakup książki.

Humanistyka może być odważna

Rok 2025 w krytyce literackiej i literaturoznawstwie należał do Przemysława Czaplińskiego. Jego książka „Rozbieżne emancypacje. Przewodnik po prozie 1976–2020” została uhonorowana Nagrodą Naukową Miasta Poznania oraz Nagrodą im. Tadeusza Kotarbińskiego.

Jak podkreśla prof. Krystyna Pietrych, w ujęciu Czaplińskiego „proza nie tylko opisuje najnowszą historię, ale aktywnie uczestniczy w procesach społecznych i kulturowych”. To potwierdzenie, że rzetelna, odważna humanistyka wciąż jest nam potrzebna.

Mocne biografie

Rok 2025 przyniósł również znaczące wyróżnienia biografkom związanym z WL-em. Anna Nasiłowska otrzymała Nagrodę im. Kazimierza Wyki za całokształt twórczości, ze szczególnym uwzględnieniem książki „Mrożek. Biografia”. Z kolei Beata Guczalska – Nagrodę Polskiego Towarzystwa Badań Teatralnych oraz Górnośląską Nagrodę Literacką „Juliusz” za „Konrada Swinarskiego. Biografię ukrytą”. Dodatkowo książka znalazła się w ścisłym finale Nagrody Literackiej Nike.

Przywrócone historie

Swojej siły dowiodły także publikacje historyczne. Podwójnie nagrodzeni zostali „Niezłomni czy realiści? Polskie podziemie antykomunistyczne bez patosu” Rafała Wnuka i Sławomira Poleszaka – najpierw Nagrodą Historyczną im. Mariana Turskiego, następnie Nagrodą im. Kazimierza Moczarskiego.

Za książkę „Akcja Wisła’47. Komunistyczna czystka etniczna” Grzegorz Motyka otrzymał Nagrodę im. Jerzego Turowicza.

Wyobraźnia ma znaczenie

Sukces odniosła ponadto literatura gatunkowa, zwłaszcza fantastyka! Anna Brzezińska napisała powieść „Mgła” i otrzymała za nią Nagrodę im. Jerzego Żuławskiego.

„Może to książka o nas samych, istotach niesionych pożądaniem wpisanym w cywilizację konsumpcji i zmierzających nieubłaganie do swego końca?” – pisze w laudacji przewodniczący jury prof. Maciej Wróblewski.

Najlepsze przewodniki

Rok 2025 należał przede wszystkim do książek dla dzieci. „Wisła. Przewodnik dla dużych i małych” Cecylii Malik i Grażyny Rigall, „Kraków. Przewodnik dla dużych i małych” Barbary Gawryluk, Łucyny Malec-Kornajew i Przemysława Liputa oraz „W krainie snów” Roksany Jędrzejewskiej-Wróbel otrzymały główną nagrodę w konkursie „Świat Przyjazny Dziecku”.

Sam „Kraków. Przewodnik dla dużych i małych” zdobył dodatkowo nagrodę główną w konkursie na Najlepsze Publikacje Turystyczne 2025. „Warszawa. Przewodnik dla dużych i małych” – wyróżnienie Mazowieckiego Forum Oddziałów PTTK.

Cała seria „Przewodników dla dużych i małych” zajęła pierwsze miejsce w kategorii wydawnictw dla dzieci podczas 33. Ogólnopolskiego Przeglądu Książki Krajoznawczej i Turystycznej.

Trudno o mocniejszy dowód, że książki potrafią inspirować do odkrywania świata.

Wydawca roku

Na sam finał – wyróżnienie, które traktujemy jako ogromny gest zaufania. Tytuł Wydawcy Roku w plebiscycie Publio. To nagroda od czytelników, a więc ta, która cieszy najbardziej, wzrusza i potwierdza, że jesteśmy dobrzy w tym, co robimy.

Dziękujemy autorom i autorkom, ilustratorom, redaktorom, księgarzom, jurorom – i przede wszystkim czytelnikom. To dzięki wam rok 2025 był tak bogaty, różnorodny i pełen radości. Cieszymy się na kolejny!