(...) Po śmierci znanego krytyka komunizmu, Waltera Stiklera, młody pisarz i lewicowy działacz, który po ucieczce z Sarajewa zamieszkał w Paryżu, przybywa na dalamtyńską wyspę. Mężczyzna od razu wraca do wspomnień, gdy mieszkał tutaj i gdy jeszcze jako nastolatek wyobrażał sobie życie, które nigdy się nie stało. Ostatnia wola Waltera zmusza młodego działacza do współpracy z aktywistką Tessą Simon. Od temo momentu zaczyna się podróż do przeszłości, w czasie której muszą odtworzyć historię i odkryć co łączyło Waltera z pewnym terrorystą. Co przyniesie prawda i dlaczego właśnie ta dwójka została wyznaczona przez Stiklera? "W" autorstwa Igora Štiksa, to pełen napięcia thriller polityczny, który zaskakuje fabułą osadzoną w klimacie tajemnicy. Ale jednocześnie to opowieść o funkcjonowaniu ruchów lewicowych na przestrzeni lat, ideologiach, poszukiwaniu tożsamości. Czytelnik zostaje przez autora uwikłany w historię życia byłego rewolucjonisty, i krok po kroku odkrywa sekrety, które ze sobą niesie przeszłość. Tutaj prawda nie jest oczywista i aż do samego końca trzyma w niepewności. Książka nie jest lekką i łatwą lekturą. To wielowątkowa, ambitna literatura, zmuszającą do myślenia, pozostawiająca wiele pytań dotyczących świata, tego z przed lat jak i współczesnego. Štisk przywołuje czasy, gdy Europa była sceną politycznych starć, protestów, spowodowanych upadkiem ideałów i rozczarowaniem tym, co przyniosła rzeczywistość. Stąd też w powieści nie brakuje filozoficznych i politycznych refleksji. Na przykładzie swoich bohaterów, autor pokazuje, że każdy nosi w sobie jakiś ciężar przeszłości, i jak łatwo pewne idee mogą przerodzić się w fanatyzm. W tle tej opowieści pojawia się również motyw emigracji, utraty domu, poszukiwania siebie. Polecam każdemu, kto od książki oczekuje czegoś więcej.

Walter czy Vladimir - jedno jest pewne: przeplatająca się symbolika podwójnego „V” przenika tę historię niemal od początku do końca. Symbolika początkowo sprawiająca wrażenie jedynie osobliwego motywu, z czasem odsłania historię dwojga ludzi zdolnych poruszyć Europę i jednego człowieka, który wstrząśnie całą opowieścią, bo przez lata pozostawał jej jedynym, milczącym świadkiem. „W”, a może raczej „VV”, jest podróżą w głąb współczesnej historii Europy - tej, która falami przetaczała się przez powojenny kontynent. Jednocześnie to podróż ku własnej tożsamości: odkrywaniu bolesnej przeszłości, dochodzeniu do brutalnej niekiedy prawdy i mierzeniu się z tym, co ukryte głęboko pod powierzchnią codzienności. Igor Štiks wręcza czytelnikowi bilet na pociąg zapraszając tym samym do wagonów pełnych wojennych sierot, żołnierzy walczących po przeciwnych stronach barykady, manifestantów, buntowników i spiskowców, którzy przemierzają zniszczoną Europę w poszukiwaniu zmian i gorliwie upatrywanej sprawiedliwości. Tymi samymi szlakami podróżuje Igor - aspirujący pisarz, śledzący polityczne ruchy czy napięcia pulsujące w ówczesnej historii kontynentu. Punktem wyjścia staje się zagadkowa śmierć na jednej z chorwackich wysp, testament z dodatkowym, tajemniczym spadkobiercą oraz dom skrywający własne, mroczne oblicze. Historia jego właściciela zdaje się wręcz zmuszać bohaterów wymienionych w ostatniej woli do odkrycia prawdy - tylko co nią tak naprawdę jest? Dzięki uprzejmości wydawnictwa po raz kolejny miałam okazję odrobić lekcję z historii byłej Jugosławii, tym razem prowadzoną przez bałkańskiego autora. Štiks zabiera czytelnika nie tylko do Chorwacji i Serbii, ale również do Włoch, Francji i Niemiec, pokazując, że historie bohaterów nie mieszczą się w granicach jednego państwa. Autor podkreśla w ten sposób, jak poszczególne społeczności i jak wielu ludzi potrzebowało impulsu do zmian, a tym impulsem był między innymi tajemniczy duet. Choć „W” bez wątpienia łączy w sobie elementy kryminału i thrillera politycznego, autor przeplata ciężką, historyczno-polityczną narrację subtelniejszymi wątkami: przywiązania, zauroczenia, miłości, troski i sentymentu. To właśnie one pozwalają na chwilę odetchnąć od zbrukanej polityki, brutalności konfliktów, tłumionych ruchów narodowych i bezwzględnych mechanizmów państwowych aparatów. To, co Štiks przedstawia w „W”, w dużej mierze pokrywa się z jego osobistymi doświadczeniami uchodźcy uciekającego przed konfliktem w 1992 roku, a także z jego zainteresowaniami naukowymi i politycznymi - ta podstawa została umiejętnie przekuta w kolejną, dobrą powieść, podkreślając tylko talent i zacięcie Štiksa do podejmowania się tematów trudnych, ale godnych uwagi i realizowanych dla czytelnika w przystępny, strawny sposób.