10 KSIĄŻEK ZAINSPIROWANYCH TWÓRCZOŚCIĄ EDGARA ALLANA POE
REKOMENDUJE MATTHEW PEARL

Edgar Allan Poe twierdził, że niewiele zaczerpnął od pisarzy, którzy tworzyli przed nim. Sam jednakże odcisnął niebagatelne piętno na literaturze i kulturze. Zwykle przypisuje mu się dość jednostronne zasługi jako twórcy literatury fantasy, science fiction oraz powieści detektywistycznej. A przecież jego utwory przesączają się do naszych umysłów w bardziej subtelny i złożony sposób. Thomas Stearns Eliot i E.L. Doctorow powiedzieliby, że wpływ Poego na nasz świat jest wręcz nieproporcjonalny do skali jego pisarskiego talentu. Jednego wpływu na pisarzy nie można wszakże Poemu odmówić: zmusza ich do reakcji".

 
 
 
 
 
 
 
 

1.  Poe Poe Poe Poe Daniela Hoffmana
Żartobliwa refleksja poety Daniela Hoffmana nad Edgarem Allanem Poe. Wiersze i poematy Poego, jak również stworzona przezeń teoria poezji, silnie naznaczyły twórczość tego autora. Hoffman, którego wiedza o amerykańskim poecie jest nadzwyczaj imponująca, dzieli się w swej książce również głęboko osobistym i prywatnym wglądem w twórczość Poego. To książka o tym, jak bardzo Poe jest ważny w życiu swego czytelnika.

2.  Labirynty. Opowiadania zebrane Luisa Jorge Borgesa
Luis Jorge Borges to uważny czytelnik i uczeń Poego. Po swoim mistrzu przejmuje i komplikuje pytanie nad substancją literatury detektywistycznej. Wspaniałe wprowadzenie do Borgesa i glosa do twórczości autora Zagłady domu Usherów.

3.  Powieści detektywistyczne z Sherlockiem Holmesem Artura Conan Doyle'a
Artur Conan Doyle nie ukrywał, że postać słynnego detektywa stworzył pod wpływem wyraźnej inspiracji kreacją kawalera Augusta Dupina. Poszukajcie w Studium w szkarłacie zabawnego komentarza, jaki na temat Francuza wygłasza Sherlock Holmes.

4. Upiorna powieść Petera Strauba
Zgodnie z pierwotnym zamierzeniem Petera Strauba bohaterowie jego powieści mieli opowiadać fabuły z kilkunastu wczesnych amerykańskich opowiadań grozy, w tym także I tych, których autorem był Edgar Allan Poe. Choć plan ten został ostatecznie zarzucony, ślady inspiracji Poem są w tej powieści niezwykle wyraźne.

5. Sfinks lodowy Juliusza Verne'a
Opowieści Arthura Gordona Pyma to jedyna powieść w dorobku prozatorskim Edgara Allana Poe. Niewielu czytelników zna ten utwór. Jego dziwne, w sposób zamierzony niekompletne, zakończenie tak bardzo frapowało Juliusza Verne'a, że pokusił się on o napisanie sequela.

6. The Afterlife of Poe Scotta Peeplesa
Scott Peeples, przewodniczący amerykańskiego The Poe Studies Association, bada reakcje, jakie w ponad 150 lat po śmierci Poego wywołują jego dzieła. Rozdział poświęcony śmierci pisarza oraz recepcji tego faktu aż do czasów współczesnych jest jednym z najlepszych tekstów poświęconych temu tematowi.

7. Portraits of Poe Michaela Deasa
Michael Deas, z zawodu fotograf, prezentuje w tej książce piękną kolekcję fotografii i portretów Edgara Allana Poe. Jedna z najbardziej interesujących partii wspomnianej publikacji dotyczy portretów-apokryfów. Niegdyś sądzono, że przedstawiona na nich postać to autor Kruka.

8. The Pale Blue Eye Louisa Bayarda i Amerykański chłopiec Andrew Taylora
The Pale Blue Eye to najnowsza powieść niezwykle utalentowanego pisarza pochodzącego z okręgu Waszyngton. Luis Bayard koncentruje się na militarnym epizodzie w biografii Edgara Allana Poe (nie ukończona edukacja w akademii w West Point). Amerykański chłopiec Andrew Taylora pokazuje z kolei dziecięce lata, które mały Edgar po stracie rodziców spędził u swego opiekuna w Londynie.

9. Kompleks Portnoya Philipa Roth
Najbardziej trwałą spuścizną, jaką pozostawił po sobie Edgar Allan Poe, jest kreacja frenetycznego i bliskiemu obłędowi narratora. Wierzymy w jego światopogląd, ale nie dajemy wiary ani jednemu słowu, jakie wypowiada. Bohater Rotha stanowi świetny przykład dalszej ewolucji narratora tego typu.

10. The Goldbug Variations Richarda Powersa
The Gold Bug - historia zapierających dech w piersi poszukiwań skarbu piratów, należała do ulubionych opowieści Edgara Allana Poe. Richard Powers nawiązuje do jej fabuły; łączy ją z materiałem naukowym, muzycznym I matematycznym, w efekcie uzyskując powieść ambitną, złożoną, prowokującą do refleksji.

 

 
© 2006 Matthew Pearl. Autorka zdjęć Sigrid Estrada.
Oryginalny projekt graficzny Chris Costello
www.costelloart.com